Vitamini A: Usange munthu wakumwa kwambura chakurya, mavitamini ghazamufumamo mu m’matumbo pambere thupi lindaŵatore na kughagwiliskira ntchito. Mavitamini ghakusungunuka mu mafuta-, nga ni vitamini A, ghakwenera kusungunuka mu mafuta kuti ghanjire mu m’mimba. Ntheura, ŵakwenera kumwa para ŵamara kurya kuti ŵawoneseske kuti ŵanjira mwakukwana.
Maselo gha epithelial gha ŵacekuru ghakunangika luŵiro, ndipo ghakulimbana na maselo agha ghakucepa. Ntchito yikuru ya Vitamini A nkhusunga kukura kwa maselo ghakupambanapambana gha mu thupi; ntheura, vitamini A wakukwana wakukhumbikwa. Padera pa kusanga vinyake kufuma ku vyakurya (nga ni karoti, vyakurya vya mkaka, mazira, chiwindi cha vinyama, mphangwe zakubiriŵira, na vyakurya vya mkaka), makapisozi gha vitamini A ghangatoleka paŵekha, makapisozi ghamoza kamoza pa zuŵa, ghakuŵa na 25,000 IU, nyengo na nyengo.
Vitamini C: Iyi ni vitamini wakusungunuka mu maji-wakusuzga chomene. Katundu wake ngwambura kukhazikika chomene, ndipo wakunangika luŵiro na oxidation. Thupi la munthu lingapanga yayi vitamini C ndipo likwenera kusanga kufuma ku vyakurya. Ntheura, munthu wakwenera kuŵa maso para wakurya na kuphika vitamini C. Vitamini C wakunangika luŵiro chifukwa cha maji, kutentha, ungweru, mphepo, na josi. Kujiŵika mu maji, kuphika, panji kuŵikika pa zuŵa kungananga comene vitamini C. Kweniso, kukhweŵa ndudu yimoza kukumara 25 mg ya vitamini C, ndipo kurya 100 mg ya vyakurya vyakukazinga nako kukumara 25 mg ya vitamini C .
.
Vitamini E: Ni vyakurya vyakuzirwa chomene ku thupi la munthu, ŵanthu ŵanandi ŵakumwa vitamini E nyengo zose. Kweni kafukufuku uyo wakachitika sonosono apa wakulongora kuti kugwiliskira ntchito chomene vitamini E kukupangiska kuti munthu waleke kuŵa na umoyo utali ndiposo kuti wakususkana na munkhwala wakuchepeska cholesterol-.
Ŵakufufuza pa yunivesite ya Tel Aviv ku Israel ŵakalemba kafukufuku mu nyuzipepara ya ku America yakuchemeka *Arteriosclerosis, Thrombosis & Vascular Biology* [7], ndipo ŵakalondezga ŵanthu pafupifupi 300,000 ŵakufuma ku United States, Europe, na Israel, ndipo ŵakayaniska awo ŵakamwa vitamini E na awo ŵakamwa yayi. Ivyo vikasangika vikalongora kuti ŵakwamba ŵakaŵa na vyaka pafupifupi vinayi vya umoyo vyakusinthika vya mtundu -kuchepa kuluska ŵachiŵiri.
Kasi ni vyakurya wuli ivyo vili na Vitamini E?
Ivyo vikuchemeka "quality-adjusted life year" (QLAC) vikusintha chiŵelengero cha vyaka vya umoyo na mikhaliro yakupambanapambana ya umoyo kuŵa chiŵelengero cha vyaka vyakuyana vya umoyo mu umoyo wakufikapo. Ni fundo iyo yikugwiriskirika ncito pakupima umo umoyo ukusinthira na unandi uwo ukupangika na wovwiri na wovwiri wa umoyo. Ndipouli, ŵakusanda ŵakuti ivi vikung’anamura kuti waliyose uyo wakumwa Vitamini E wazamukhala myezi yinayi yichoko yayi. Kafukufuku wakale wakalongoraso kuti Vitamini E wakusazgirako wakuteteza waka matenda ghanyake yayi, kweni wangasuskana na munkhwala wakuchepeska cholesterol-. Ŵakufufuza ŵakuti usange munthu wangasanga Vitamini E wakukwana mu vyakurya, wakukhumbikwira yayi kuti wasazgireko vyakurya vinyake.
Vitamini B6: Kumwa mwambura kwenelera madozi ghanandi gha pyridoxine (2-6g zuŵa lililose kwa myezi 2-40) chifukwa cha kusuzgika maghanoghano pambere munthu wandaŵe na mwezi kungapangiska kuti munthu waŵe na ataxia yakukura na kupwetekeka chomene pa malo gha viŵaro vyapasi na kugwedezeka, ndipo vikukhwaska viŵi yayi kukhwaska, kutentha, na pain. Nthowa ya mitsempha ya galimoto na ya pakati yikunangika yayi. Kuchira para munthu waleka kumwa pyridoxine kukuchedwa chomene, ndipo ŵalwari ŵanyake ŵakuchira waka pachoko waka. Mavitamini ghakulimbana na kansa ni vigaŵa vya viŵaro vyakupambanapambana mu thupi la munthu ndipo ghakupereka nkhongono yayi. Kudya mwakujumphizga nkhwakovwira yayi thupi, ndipo vinyake vingapangiska kuti munthu waŵe na vyakuŵinya panji nyifwa.